Break Dance breekt op

De kermis van Hoorn was qua grootte in het begin van de jaren ’90 nog de tweede kermis van Nederland. Na Tilburg stonden de meeste attracties in het plaatsje aan de vroegere Zuiderzee. Het was 1991, ik ging samen met mijn ouders en zussen op een mooie augustusdag genieten. We liepen langs de prachtig verlichte kramen en apparaten. De Kamelenrace, de Balco Rotor, de suikerspinkraam en uiteindelijk kwamen we op de Gedempte Turfhaven uit bij een spectaculaire baan.

Een grote ronde draaischijf, bekleed met een zilverkleurige metalen toplaag, die voorkwam dat je uitgleed als je erop stond. De schijf stond onder een hoek van ongeveer 10 graden. Op de schijf waren vier draaiende kruizen bevestigd, met aan elke arm een felgekleurd glinsterend bakje. De ‘BREAK DANCE’ stond in lampjes van meerdere kleuren te lezen.

Ik was 11, had bravoure en zei tegen mijn ouders dat ik dat varkentje wel even zou wassen. “Ik durf wel, wie gaat er mee?” Niemand wilde, dus ik ging alleen. Ik had per slot van rekening andere snelle attracties al bedwongen. Vol zelfvertrouwen kocht ik een kaartje en ging, toen de schijf tot stilstand was gekomen, in een blauw bakje zitten. Mijn gladde trainingsbroek gleed over de zwarte plastic bank (het was nog voor het Aussie-tijdperk, maar ik droeg al een trainingsbroek. Het zal zaterdag geweest zijn en ik had waarschijnlijk gevoetbald).

De beugel werd voor mij dichtgedaan. Toen zat ik daar, ik kon geen kant meer op. Nog even schaapachtig naar mijn ouders gelachen. De schijf zette zich langzaam in beweging. De werknemers van de Break Dance stonden nog op het hellend vlak, zo hard gingen we niet. Uit de speakers van het grote apparaat klonken beats, hele harde. En redelijk snel, de house was in aantocht. De kruizen op de schijf werden van het slot gehaald en ik draaide in mijn bakje, samen met drie andere, rond het middelpunt. De schijf begon een redelijke snelheid te bereiken.

De jongens van de kermisfamilie stapten zeer behendig en uiterst cool van de snelle plaat, dit was het teken om helemaal los te gaan. De motor van de machine moest hard werken, je hoorde hem gieren boven de muziek. Op dat moment werden de bakjes met een luide klik van hun rem gehaald en losgelaten op de wetten van zwaarte- en middelpuntzoekende kracht.

Het in de neus geplaatste gewicht zorgde voor een enorme zwenk, die ik niet had verwacht. Ik schoot van links in het bankje, waar ik de hele tijd had gezeten onder invloed van de draaiende schijf, hard naar rechts. Vervolgens weer naar links en net toen de neus van mijn kleine behuizing aan de rand van de grote schotel kwam, gleed ik onderuit. Een Rucanor was het volgens mij, die lichtblauwe broek die ik zo cool vond. Nu zorgde hij voor een helse drie minuten (ik had mazzel, het was rustig die middag…).

Ik hield me vast aan de beugel alsof mijn leven ervan afhing. Ik trapte tegen de onderkant, om mezelf maar zoveel mogelijk schrap te zetten. Maar elke keer kreeg de middelpuntvliedende kracht vat op het gewicht in het bakje en schoot ik een onverwachte kant op. Om de sfeer te vergroten werden de stroboscopen rond de arena aangezet. Mijn oriëntatie werd volledig verstoord.

Ik hoorde wat flarden van een nummer, snelle beats, haastig synthesizerspel. “All aboard, all aboard, whoa whoa, whoo whoo, whoo whoo, come on boy, do you wanna ride?” En sneller, en harder ging het. De lichten flitsten in mijn ogen, het geluid van de draaischijf dreef me tot waanzin. De muziek maakte alles tot een verschrikkelijke ervaring. “All aboard, all aboard, whoa whoa!”

Toen mijn gruwelijke rit was afgelopen, strompelde ik naar de rand van de attractie. Ik greep het hekje vast en wilde het voorlopig niet loslaten. Mijn benen leken me niet meer te kunnen dragen, alsof ze uit pudding bestonden. Ik zocht mijn ouders op, deed het nog dapper voorkomen alsof ik de test ruimschoots had doorstaan. Totdat ik vroeg: “Pap, zullen we naar huis toe gaan? Ik heb het wel een beetje gezien voor dit jaar…”

Geen nummer heeft in de jaren negentig zoveel indruk gemaakt als ‘Last Train to Trancentral’ van ’the KLF’ (also known as the Justified Ancients of Mu Mu). En de Break Dance heb ik jaren gemeden, dat moge duidelijk zijn. Totdat ik in 1996, gekleed in een spijkerbroek, de uitdaging weer aandurfde.